Whatsoever we understand by the third kind of knowledge, we take delight in, and our delight is accompanied by the idea of God as cause.سعادت خود فضیلت است
ادعاها
برخی ادعاها به انگلیسی نشان داده میشوند، چون ترجمهٔ بازبینیشده و بهروزی برایشان در دسترس نیست.
The intellectual love of the mind towards God is part of the infinite love wherewith God loves himself.
Blessedness is not the reward of virtue, but virtue itself; neither do we rejoice therein because we control our lusts, but contrariwise, because we rejoice therein, we are able to control our lusts.
به زبان ساده
این قله است. به یاد آورید از کجا شروع کردیم: هیچ چیز امکانی نیست، اراده آزاد نیست، اشیا نمیتوانستند طور دیگری باشند. این مثل زندان به نظر میرسید. اما ریسمان را دنبال کنید: اگر ضرورت را بفهمید به جای آنکه صرفاً تسلیمش شوید، آن فهم ایدهی تام است، که شادی تولید میکند، که افزایش قدرت است، که شما را علت تام عواطفتان میسازد — که همان چیزی است که آزادی واقعاً هست. و عمیقترین چنین فهمی — درک واقعیت به عنوان یک کل، تحت صورتی از ابدیت — شادی پایدار و خودبسندهای تولید میکند که اسپینوزا آن را سعادت یا عشق عقلانی به خدا مینامد. این شادی پاداشی نیست که پس از کار فضیلت اعطا شود؛ خود کار فضیلت است. فهم پاداش خودش است زیرا فهم شادی است، و شادی قدرت است، و قدرت آزادی است. حلقه بسته میشود.
چرا این نتیجه میشود
این گام تمام مسیر را گرد هم میآورد. ضرورت (df-01 تا df-03) بندگی نیست بلکه ساختار واقعیت است. ایدههای ناتام توهم امکان و واقعیت بندگی تولید میکنند (df-04، df-12). عقل و ایدههای تام از طریق عواطف بر بندگی غلبه میکنند (df-06، df-13، df-14). هویت اراده/فهم (df-09، df-10) یعنی آزادی شناختی است. فضیلت مدنی (df-17) یعنی آزادی اجتماعی است. سعادت نامی است برای آنچه وقتی همهی اینها کنار هم بیایند تجربه میشود: معین، دانا، شادمان، آزاد.
سعادت پاداش فضیلت نیست — خود فضیلت است، شادی فهم ضرورت.
مفاهیم مرتبط
اسپینوزا میگوید ما نه به این علت شادمانیم که میلهایمان را مهار میکنیم؛ میلهایمان را مهار میکنیم چون شادمانیم. ساختن زندگی بر پایهی این وارونهسازی چه شکلی خواهد داشت؟
مسیر تکمیل شد!
اکنون پارادوکس آزادیبخش اسپینوزا را میفهمید: ما نه با فرار از ضرورت بلکه با فهم آن آزاد میشویم. عقل بندگی منفعلانه را به شادی فعال تبدیل میکند.